Ջրականի հերոսական պաշտպանությունը. 6 գիշեր և 7 ցերեկ կռիվ՝ գերազանցող ուժերի դեմ

Արցախյան 44-օրյա պատերազմի ընթացքում Ջրականի ուղղությամբ հակառակորդի ամենախոշոր հարվածը հասել էր հենց 3-րդ և 2-րդ հրաձգային գումարտակների պաշտպանության գծին։ 2020թ. սեպտեմբերի 27-ից 9-րդ պաշտպանական շրջանում հայկական ուժերը կարողացան 6 գիշեր և 7 ցերեկ կանգնել ադրբեջանական բազմապատկված բանակի դեմ՝ պատճառելով մեծ կորուստներ և պահելով առաջնագիծը այդ ամենակոշտ օրերին։

Դավիթ Նազարյան. հրամանատար, որի տոկունությունն ուղղություն էր տալիս ամբողջ գումարտակին

Երրորդ գումարտակի հրամանատար, փոխգնդապետ Դավիթ Նազարյանի ղեկավարությամբ գումարտակը պատերազմական առաջին օրերին ոչ միայն հետ վերադարձրեց կորցրած դիրքերը, այլև պահեց դրանք մինչև հոկտեմբերի 3-ը։ Դավիթ Նազարյանը զոհվեց հոկտեմբերի 18-ին՝ Հադրութի շրջանի Թութակներ կոչվող տեղամասում՝ մինչև վերջին պահը առաջնորդելով իր զինվորներին։

Լեջան գյուղում՝ Դավիթ Նազարյանի հիշատակի օրը

Հուլիսի 9-ին՝ իր ծննդյան օրը, Նազարյանի հարազատ Լեջան գյուղում էին հավաքվել նրա մարտական ընկերները։
Լեջանի միջնակարգ դպրոցում՝ նրա անունը կրող դասասենյակում, զինակիցները պատմում էին անհաշվելի դրվագներ հերոսի հետ անցկացրած օրերից, մարտական իրավիճակներից, այն պահերից, երբ նրա ինքնատիպ հանգստությունն ու վճռականությունը վճռորոշ էին դառնում։

«Ես ուժեղ էի իրենցով». 9-րդ ՊՇ հրամանատարի խոսքը

«Դավիթի հետ երկար ut էր մեր ճանապարհը՝ Քարվաճառից մինչև Ջրական։ Նրա ծննդյան օրը չպետք է տխրել․ նա մեր ընկերն էր, մեր ուժը, մեր օրինակն էր։ 9-րդ պաշտպանական շրջանում մարտերի ընթացքում հակառակորդը երբեք դիրք չի կարողացել վերցնել առանց մեծ կորուստների»,– հիշում է գնդապետ Արտյոմ Պողոսյանը։

Նրա խոսքով՝ Դավիթ Նազարյանի գլխավորած գումարտակի նույնիսկ ամենափոքր դիրքը դիմագրավում էր տասնապատիկ մթեր üstün ուժերի, ու մինչև հոկտեմբերի 3-ը գումարտակը պահեց իր պաշտպանական գիծը՝ կատարելով բոլոր հանձնարարությունները՝ անսխալ և անսասան։

«Կյաժը»՝ զինվորների անսասան թիկունքը. Արսեն Գրիգորյանի վկայությունը

Դավթի զինվորներից մեկը՝ Արսեն Գրիգորյանը, որը 105-րդ մարտական դիրքի ավագն էր, պատմում է.
«Նազարյանը պատերազմի առաջին իսկ օրը ցույց տվեց՝ ով է իրական հրամանատարը։ Մեր վրա տանկեր էին գալիս, խուճապ կար, բայց ինքը՝ միայնակ, վերցրեց ՌՊԳ-ն և սկսեց մեր դեմ եկող ուժերի վրա կրակել։ Այդ պահից ամբողջ գումարտակում «Կյաժ» անունը դարձավ ուժի խորհրդանիշ»։

Նա նաև պատմում է, թե ինչպես Նազարյանը, նույնիսկ վիրավոր վիճակում, շարունակում էր քաջալերել գումարտակին՝ մարտերի ծանրագույն պահերին կանգնելով զինվորների կողքին։
«Զորքն արդեն հոգնել էր, բայց նա առաջ էր գնում ու ասում՝ “մի փոքր մնաց, կանգնենք ու հաղթենք”»։

Ամենածանր պահերից մեկը եղել է Թութակներ կոչվող սարի վրա՝ հոկտեմբերի 18-ին։

«Հենց մոտեցա տղաներին, լսեցի ռացիայով՝ “կամբատին խփեցին”… Էդ պահին բոլորս լռեցինք։ Դա մի զգացում էր, որը բառերով հնարավոր չի նկարագրել։ Կորցրեցինք մի առաջնորդ, որը մինչև վերջին վայրկյանը կանգնած էր մեր կողքին»,– պատմում է զինվորը։

Դավիթ Նազարյանի անունը՝ հավերժագրված

Փոխգնդապետ Դավիթ Նազարյանը հետմահու արժանացել է «Արիության համար» մեդալի և «Մարտական Խաչ» առաջին աստիճանի շքանշանի։
44-օրյա պատերազմում 3-րդ գումարտակը տվել է 37 զոհ՝ հայրենիքի համար պայքարած տղաներ, որոնց անուններն այսօր դարձել են պատմություն։

Գլխավոր լուսանկարում՝ 3-րդ գումարտակի հրամանատար Դավիթ Նազարյանը Ջրականի 300-րդ դիրքում։