Լյուիս Հեմիլթոնի աղմկահարույց հայտարարությունը. «Ոչ ոք չպետք է միլիարդատեր լինի»․ բայց արդյո՞ք նա ինքն է այդ խոսքերի լավագույն օրինակը
Ֆորմուլա 1-ի յոթակի չեմպիոն Լյուիս Հեմիլթոնը կրկին հայտնվել է քննարկումների կենտրոնում։ Պատճառը ոչ թե հերթական մրցարշավն էր կամ Ferrari-ի հետ կապված նորությունները, այլ մի քանի տարի առաջ հնչեցրած հայտարարությունը, որը նորից մեծ աղմուկ է բարձրացրել համացանցում։
2023 թվականին Ջեյ Շեթիի «On Purpose» փոդքասթի ընթացքում Հեմիլթոնը հայտարարել էր, որ իր կարծիքով աշխարհում ոչ ոք չպետք է միլիարդատեր լինի։
«Ոչ ոք չպետք է կարողանա միլիարդներ կուտակել։ Աշխարհում այնքան հարստություն կա, որ այն բավականացնի բոլորին», – ասել էր մարզիկը։
Թվում է՝ հասարակության մեջ հավասարության մասին այս գաղափարը կարող էր շատերի համակրանքը շահել։ Սակայն հենց այստեղ էլ սկսվում է հակասությունը, որի մասին այսօր ակտիվորեն խոսում են թե՛ լրագրողները, թե՛ սոցիալական ցանցերի օգտատերերը։
Միլիոնատեր, որը քննադատում է միլիարդատերերին
Թեև Հեմիլթոնը պաշտոնապես միլիարդատեր չէ, նրա կարողությունը գնահատվում է հարյուրավոր միլիոնավոր դոլարներով։ Տարբեր գնահատականներով՝ այն մոտենում է 550 միլիոն դոլարի։
Ferrari-ի հետ պայմանագրի շրջանակում նա տարեկան ստանում է շուրջ 60 միլիոն դոլար, իսկ դրան գումարվում են գովազդային հսկայական եկամուտները։ Համագործակցություններ աշխարհի խոշորագույն բրենդների հետ, շքեղ անշարժ գույք, առանձնատներ տարբեր երկրներում, միլիոնավոր դոլարների արժեք ունեցող բնակարաններ և սեփական զբոսանավ՝ Հեմիլթոնի կյանքը դժվար է համեմատել սովորական մարդկանց առօրյայի հետ։
Հենց այդ պատճառով էլ շատերը հարց են բարձրացնում. որքանո՞վ է համոզիչ հնչում միլիարդատերերի դեմ պայքարի կոչը մի մարդու կողմից, որը պատկանում է աշխարհի ամենահարուստ մարզիկների շարքին։
Հարկային դրախտի հակասությունը
Քննադատների ուշադրությունը գրավել է նաև մեկ այլ հանգամանք։ Տարիներ առաջ Հեմիլթոնը տեղափոխվեց Մոնակո՝ այն երկիրը, որը հայտնի է իր բացառիկ հարկային պայմաններով։
Մինչ Մեծ Բրիտանիայում բարձր եկամուտների համար հարկային բեռը կարող է հասնել տասնյակ տոկոսների, Մոնակոն աշխարհի ամենահայտնի հարկային դրախտներից մեկն է։
Սա էլ է դարձել քննադատության առարկա։ Շատերը նշում են, որ եթե մարդը հրապարակայնորեն խոսում է հարստության վերաբաշխման անհրաժեշտության մասին, ապա տրամաբանական կլիներ սեփական միջոցներով աջակցել այն համակարգին, որի մասին խոսում է։
Հին վեճ. գաղափարնե՞ր, թե՞ իրականություն
Սակայն այս պատմությունը միայն Լյուիս Հեմիլթոնի մասին չէ։ Այն հերթական անգամ վերակենդանացրել է վաղուց գոյություն ունեցող բանավեճը՝ արդյո՞ք շատ հարուստ մարդիկ իրավունք ունեն քննադատել հարստության անհավասարությունը, եթե իրենք նույնպես օգտվում են այդ նույն համակարգի առավելություններից։
Ոմանք համոզված են, որ կարողությունը չի խանգարում մարդուն բարձրաձայնել սոցիալական խնդիրների մասին։ Նրանց կարծիքով՝ հաջողակ մարդիկ նույնիսկ ավելի մեծ հնարավորություն ունեն ուշադրություն հրավիրելու հասարակական անհավասարության վրա։
Մյուսները հակադարձում են, որ նման հայտարարությունները հաճախ վերածվում են գեղեցիկ հնչող կարգախոսների, որոնք չեն ուղեկցվում իրական գործողություններով։
Ինչո՞ւ է այս թեման այդքան զգայուն
Փողի, հարկերի և հարստության մասին քննարկումները միշտ էլ բուռն արձագանք են առաջացրել։ Մարդիկ տարբեր պատկերացումներ ունեն արդարության, հնարավորությունների և հաջողության մասին։
Մի մասը կարծում է, որ մեծ հարստությունը պետք է ավելի մեծ պատասխանատվություն նշանակի հասարակության նկատմամբ։ Մյուսները վստահ են, որ յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի տնօրինել իր վաստակած միջոցները այնպես, ինչպես ցանկանում է։
Հեմիլթոնի հայտարարությունը հենց այս հակասությունների կիզակետում է հայտնվել։ Նրա խոսքերը շատերի համար դարձան սոցիալական արդարության կոչ, իսկ մյուսների համար՝ հերթական օրինակ այն բանի, թե ինչպես են արտոնյալ մարդիկ քննադատում մի համակարգ, որի շնորհիվ իրենք հասել են հսկայական հաջողության։
Վերջնական հարցը մնում է բաց
Անկախ նրանից, թե ինչ դիրքորոշում ունի յուրաքանչյուր մարդ, մեկ բան ակնհայտ է․ Լյուիս Հեմիլթոնի խոսքերը նորից ստիպեցին մարդկանց խոսել փողի, հարկերի, հաջողության և հասարակության մեջ հարստության բաշխման մասին։
Իսկ ամենահետաքրքիր հարցը դեռևս մնում է անպատասխան․ եթե աշխարհում իսկապես ոչ ոք չպետք է միլիարդատեր լինի, ապա որտե՞ղ է անցնում այն սահմանը, որից հետո հարստությունը դառնում է «չափազանց մեծ»։