«Յուրաքանչյուրը կրում է իր խաչը». այս խոսքը ոչ թե կրծքի խաչի մասին է, այլ՝ կյանքի ծանրության։
Շատերը կարծում են, թե այս արտահայտությունը գալիս է Ավետարանից, սակայն իրականում այն ժողովրդական իմաստություն է՝ ծնված հենց մարդկանց ցավից ու փորձություններից։ Այս խոսքերը ասում են միայն նրանք, ովքեր իրապես անցել են կյանքի դառնությունների միջով։
Յուրաքանչյուրս մեր խաչն ունենք՝ ծանր, անհասկանալի, երբեմն անհույս թվացող։ Միայն թե այդ խաչերը տարբեր են.
Ոմանց խաչը միայնակությունն է, ուրիշներին՝ անհաս սիրո ցավը, առողջական տառապանքները կամ տարիներով չփակվող հոգեկան վերքերը։ Ու կան խաչեր, որոնց մասին մարդը երբեք բարձրաձայն չի խոսում, բայց կրում է լուռ՝ ամեն օր։
Բայց հենց այդ լռության մեջ է հերոսությունը։
Մարդու արժանապատվությունը երևում է ոչ թե այն պահին, երբ նա հաղթում է, այլ երբ կրում է իր խաչը՝ առանց ուրիշների ցավն իր ցավից պակաս գնահատելու։ Այդ խաչը մեր փորձությունն է, մեր պայքարը, և հենց այդ պայքարից է ծնվում փրկությունը։
Իսկ կրծքին կախված խաչը՝ դա այլ խորհրդանիշ է։ Դա մեր հավատքի նշանն է, մեր ինքնության մի մասնիկը։ Այդ խաչը կրում ենք՝ որպես հիշեցում, որ մենք քրիստոնյա ենք, որ մեր կյանքի ճամփան ոչ թե միայն փորձությունների, այլև սիրո ու հույսի ուղի է։ Խաչերը կարելի է փոխանակել՝ որպես սրբազան կապի նշան, կարելի է մեկը կրել, մյուսը պահել՝ ի հիշատակ հարազատի կամ անցյալի որևէ պահի։
Բայց կյանքի ամենաանտեսանելի, ամենածանր խաչը մնում է ներսում։ Եվ արժե այն կրել հպարտությամբ։