«Թատրոնը փրկեց ինձ». Էմմա Մկրտչյանի անկեղծ խոստովանությունը՝ սիրո, կորստի ու նոր կյանքի մասին
Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի Էմմա Մկրտչյանը պատկանում է այն մարդկանց շարքին, որոնց մեջ միաժամանակ ապրում են և՛ ցավը, և՛ լույսը։ Նրա հետ զրույցի ընթացքում թվում է՝ լսում ես ոչ թե պարզապես դերասանուհու, այլ մի կնոջ պատմություն, ով կորուստների միջով անցնելով՝ չի կարծրացել, այլ դարձել է ավելի բարի, ավելի խորն ու ավելի մարդկային։
Այսօր Էմման կյանքի նոր փուլին ընդառաջ է գնում։ Նրա աչքերում դեռ կա չմարող տխրություն, բայց արդեն զգացվում է նաև նոր սիրո, նոր հույսի և նոր սկզբի շունչը։
«Գարունը կնոջ պես է»
Էմման խոստովանում է՝ իր կյանքում ամենակարևոր փոփոխությունները հաճախ սկսվում են հենց գարնանը։ Նրա համար գարունը պարզապես տարվա եղանակ չէ, այլ վերածնունդ, նոր հնարավորություն, ներսից կրկին ծաղկելու շրջան։
«Եթե գարունը սեռ ունենար, հաստատ կին կլիներ։ Գարունը կնոջ պես է՝ երբեմն արևոտ, երբեմն քամոտ, բայց միշտ կյանք բերող»,- ժպտալով ասում է դերասանուհին։
Այս գարունը նրա համար առանձնահատուկ է նաև մեկ այլ պատճառով։ Երկար ժամանակ անձնական կյանքը երկրորդ պլան մղելուց հետո Էմման վերջապես որոշել է մտածել նաև սեփական երջանկության մասին։
«Թվում էր՝ ամեն ինչ ունեմ՝ մասնագիտություն, բեմ, հանդիսատեսի սեր… բայց ընտանիք չունեմ։ Ու հիմա կարծես պատրաստ եմ այդ քայլին»։
Դերասանուհին պատմում է, որ շուտով իր սիրելին վերադառնալու է, և նրանք պատրաստվում են օրինականացնել հարաբերությունները։
Սեր, որը տարիներ շարունակ կողքին էր
Էմմայի սիրո պատմությունը կարելի է ֆիլմի սցենար համարել։ Նրանք ծանոթացել են դեռ 2012 թվականին՝ Արցախում։ Այդ ժամանակ նույնիսկ չէին պատկերացնում, որ տարիներ անց ճակատագիրը նորից կհանդիպեցնի իրենց՝ արդեն բոլորովին այլ զգացմունքներով։
«Նա միշտ կողքիս է եղել, բայց ես երբեք նրան այդ աչքերով չէի նայել»,- անկեղծանում է դերասանուհին։
Հիասթափություններից հետո նորից սիրելն, ըստ նրա, ամենադժվար բաներից մեկն է։ Բայց հենց այդ ցավերի միջով անցնելուց հետո է հասկացել՝ հասուն սերը բոլորովին ուրիշ զգացողություն է։ Այն ավելի հանգիստ է, բայց ավելի խորն ու իրական։
Ծնողների կորուստը, որ փոխեց ամեն ինչ
Վերջին տարիները Էմմայի կյանքի ամենածանր շրջանն էին։ Մի քանի ամսվա տարբերությամբ նա կորցրեց երկու ծնողներին։ Այդ ցավի մասին խոսելիս նույնիսկ հիմա նրա ձայնը դողում է։
Մայրիկը ծանր հիվանդ էր, բայց մինչև վերջին օրերը շարունակում էր հավատալ Աստծուն ու կյանքին։ Էմման ասում է՝ հենց մոր հավատքն է իրեն ուժ տվել չկոտրվելու։
«Մամաս ասում էր՝ երազում տեսել եմ, որ լույսի եմ միանում… Ես հավատում եմ, որ երկրորդ կյանք կա, ու իրենք հիմա այնտեղ են»։
Հոր կորուստն ավելի անսպասելի էր։ Մոր մահից ընդամենը երեք ամիս անց ընտանիքը պարզեց, որ հիվանդ է նաև հայրը։
«Ասում էր՝ չեմ ուզում մամայից հետո ապրել… ու կարծես իսկապես որոշել էր գնալ նրա հետևից»։
Էմման խոստովանում է՝ այդ երկու կորուստները երբեք չի հաղթահարելու։ Այդ ցավը պարզապես սովորել է իր հետ տանել։
«Թատրոնը բառացիորեն փրկեց ինձ»
Դերասանուհին ասում է՝ եթե չլիներ թատրոնը, գուցե ինքը չկարողանար հաղթահարել այդ շրջանը։
Նույնիսկ ամենածանր օրերին նա բարձրանում էր բեմ։ Երբեմն հիվանդանոցից էր գալիս ներկայացման, արցունքները սրբում ու խաղում։
«Թատրոնը դարձավ իմ թերապիան։ Երկու ժամով մոռանում էի ցավի մասին, ուրիշ կյանք էի ապրում բեմում»։
Հատկապես մեծ ազդեցություն է ունեցել «Սիրո վեց կանգառը» ներկայացումը, որտեղ Էմման բեմից պատմում է սեփական կյանքի ամենացավոտ դրվագները։
Յուրաքանչյուր ներկայացում նրա համար կարծես նոր խոստովանություն է հանդիսատեսի առաջ։ Երբեմն բեմում խոսելիս ինքն էլ չի կարողանում զսպել արցունքները։ Բայց հենց այդ անկեղծությունն է հանդիսատեսին ստիպում ապրել նրա հետ միասին։
Ջավախքից մինչև բեմ
Էմման ծնվել ու մեծացել է Ջավախքում՝ Ախալքալաքի շրջանի Մերենիա գյուղում։ Նրա մանկությունն անցել է դժվարությունների մեջ, բայց հիշողություններում այն լցված է ջերմությամբ ու պարզությամբ։
«Գյուղում մարդիկ դռները չէին փակում։ Երբ Երևան տեղափոխվեցինք ու տեսա՝ մարդիկ բանալիով են տուն մտնում, զարմացել էի»։
Ծնողները նրան սովորեցրել են ամենակարևոր բանը՝ մարդ մնալ ցանկացած իրավիճակում։
«Պապաս միշտ ասում էր՝ դու Աստծո ծնունդ ես»։
Դերասանուհին հավատում է, որ իր կյանքում շատ բաներ նախապես կանխորոշված են եղել։ Նրանց ընտանիքում, ինչպես ինքն է ասում, հաճախ մարգարեական երազներ են եղել։
Նույնիսկ Դրամատիկական թատրոն ընդունվելը մայրը տարիներ առաջ երազում էր տեսել։
Բեմը, որը դարձել է տուն
Էմման այսօր արդեն հանդիսատեսի կողմից ճանաչված դերասանուհի է։ Նրան սիրում են հատկապես անկեղծության համար։
Բայց բեմի ճանապարհը հեշտ չի եղել։ Առաջին իսկ ներկայացումներից նրա հետ անընդհատ անհավանական դեպքեր են տեղի ունեցել՝ կոտրված աստիճաններ, վնասվածքներ, անջատված լույսեր, բեմում ընկնել…
«Մեր թատրոնում ինչ պատահում է, հիմնականում ինձ հետ է լինում»,- ծիծաղելով ասում է նա։
Բայց նույնիսկ ամենածանր իրավիճակներում Էմման երբեք չի դադարեցրել խաղը։ Ներկայացումն ավարտել է նույնիսկ վնասված ձեռքով ու կորցրած ձայնով։
Սեր դեպի հայրենիք ու ընտանիքի երազանք
Այսօր դերասանուհին ամենից շատ ուզում է ունենալ ընտանիք, երեխաներ ու խաղաղ կյանք։
Նա ասում է՝ ուզում է հայ երեխաներ ունենալ ու նրանց փոխանցել այն արժեքները, որոնք ստացել է ծնողներից։
«Այս աշխարհում ամեն ինչ խեղաթյուրվում է, բայց ես ուզում եմ երեխաներիս սովորեցնել մարդ մնալ»։
Էմմայի համար ամենամեծ արժեքները պարզ բաներն են՝ մարդկային շփումը, ընտանիքը, սերը, հավատը։
«Մեզ հիմա ամենից շատ պակասում է սերը մարդկանց նկատմամբ»,- ասում է դերասանուհին։
Եվ գուցե հենց այդ պատճառով նրա պատմությունն այսքան ուժեղ է ազդում մարդկանց վրա։ Որովհետև նրա խոսքերում դերասանական խաղից ավելի շատ կա իրական կյանք, ցավ, հավատ ու լույս։
Էմմա Մկրտչյանի պատմությունը ոչ միայն դերասանուհու ճակատագիր է, այլ հիշեցում, որ նույնիսկ ամենամեծ կորուստներից հետո մարդը կարող է նորից սիրել, ապրել ու շարունակել հավատալ լույսին։