Պատանի հանդիսատեսի և «Շունչ» թատրոնների ռեժիսոր, դերասանուհի Շուշան Ղազարյանը Yerevan-info.ru-ի «բացահայտումների» շղթայի նորագույն հերոսուհին է: Սուր խելքով, անկեղծությամբ ու թատերական աշխարհի հանդեպ անսահման սիրով նա բացում է իր ներաշխարհի դռները:

— Երեք բան, որ քչերը գիտեն Ձեր մասին:

– Ավելի համարձակ եմ, քան ընդունված է համարել: Անարդարությունը բառացիորեն ցնցում է ինձ, իսկ փակ տարածքները՝ վախեցնում:

— Երեք արվեստի գործ, որոնք խորը հետք են թողել Ձեր մեջ:

– Էքզյուպերիի «Փոքրիկ իշխանը» դեռ պատանեկության տարիներից ուղեկցում է ինձ: Մարկ Զախարովի «Յունոնա և Ավոս» ռոք-օպերան երբեք չի մարում իմ ներսում, իսկ «Կանաչ մղոնը»՝ Դարաբոնտի ֆիլմը, լցրել է հոգիս լռությամբ:

— Վերջին զվարճալի կամ տարօրինակ բացահայտումը Ձեր մասին:

– Իմ անունը հաճախ «զարդարում» է ամենախենթ բամբասանքները (ծիծաղում է,– հեղ.): Երբ հանդիպում եմ գործընկերներիս, նրանք հաճախ զարմանքով ասում են. «Է՜, քո մասին սարսափելի բաներ էի լսել, բայց պարզվեց՝ լրիվ հակառակն է»: Թող պատմեն՝ էդ էլ է կյանք (ծիծաղում է,– հեղ.):

— Թեմա, որի մասին կարող եք խոսել անվերջ:

– Երեխաներս: Կարող եմ ժամերով պատմել նրանց մասին ու մոռանալ, որ դիմացինին գուցե դա հետաքրքիր չէ (ծիծաղում է): Նաեւ լավ ներկայացումների կամ ֆիլմերի մասին – այնքան ոգեւորված, որ ստիպում եմ նայել։ Քրոջս՝ Տաթեւի մասին էլ կխոսեմ նույնիսկ անծանոթների հետ։

— Թատրոնի հետ Ձեր կապի երեք առանցք:

– Ես թատրոնում եմ մեծացել՝ բառացիորեն: Ծնողներս թատրոնում էին աշխատում, և կուլիսներն իմ մանկության բեմահարթակն էին: Թատրոնում ինձ զգում եմ ինչպես տանը՝ ազատ, անկաշկանդ ու ճշմարիտ:

— Ձեր, որպես ռեժիսորի, առաքելությունը:

– Ստեղծել այնպիսի ներկայացումներ, որ հանդիսատեսի հոգում հետք թողնեն։ Բայց իմ ամենախորը առաքելությունը՝ ազնվորեն ապրել և լինել օգտակար այնտեղ, որտեղ իմ կարիքը կա:

— Ռեժիսորին հատուկ իրավիճակներից մեկը՝ Ձեր փորձից:

– Միայն ռեժիսորները կարող են միաժամանակ գլուխ հանել դերասաններից, բեմանկարիչից, կոմպոզիտորից, լուսավորողից ու ձայնային ինժեներից (ծիծաղում է,– հեղ.):

— Եթե Ձեր մասին ֆիլմ նկարահանվի, ո՞վ պետք է մարմնավորի Ձեզ:

– Ջեյն Ֆոնդան՝ անզուգական է իր էներգիայով ու շարժումներով, շատ նման է ինձ։ Իսկ հետո՝ աղջիկս՝ Լիլին, ով թե տեսքով, թե ձայնով իմ զուգապատկերն է։

— Թատրոնի թաքուն, բայց Ձեր սրտի համար կարևոր կողմը:

– Փորձերի խառը ու կրքոտ ընթացքը։ Երբ կարծես խելահեղություն է, բայց հենց դա է ստեղծագործական ալիքը։ Լավ է, երբ վեճերն անգամ ներշնչված են լինում (ծիծաղում է,– հեղ.):

— Ի՞նչ եք սովորում բեմադրելու ընթացքում Ձեր մասին:

– Դերասանուհի եմ, բայց ռեժիսուրան ինձ թույլ տվեց տեսնել, որ կարող եմ ղեկավարել բեմական մեծ խումբ։ Դա անչափ բարդ է։ Իմ համոզմունքն է՝ ռեժիսորը պետք է լինի նաև հրաշալի դերասան։ Դա անհրաժեշտ է:

— Մշակույթի շնորհիվ մարդկանց միջև ստեղծվող երկխոսության ամենագլխավոր ձեռքբերումը:

– Կատարսիսը՝ զգացումների մաքրում, հոգու վերելք։ Դա է թատրոնի բուն առաքելությունը:

— Ձեր ամենասիրելի թատրոններն ու ռեժիսորները:

– Պատանի հանդիսատեսի թատրոնը՝ իմ տունը գրեթե երեք տասնամյակ։ «Լենկոմ»-ը՝ իմ երազանքի թատրոնը։ Համազգայինը՝ միշտ նրբաճաշակ և որակյալ։ Ռեժիսորներից՝ Մարկ Զախարով, Արմեն Խանդիկյան և Կիրիլ Սերեբրեննիկով՝ երեք տարբեր աշխարհներ, որոնք ինձ ոգեշնչում են։

— Բեմադրիչի աշխատանքի սկզբունքներ, որոնք երբեք չեն հնանա Ձեր համար:

– Դերասանն ամենակարեւորն է բեմում։ Նրան պետք է զգալ, սիրել ու հասկանալ։ Բեմում անհրաժեշտ է ճաշակ ու չափի զգացողություն, և հենց այս եռանկյունին է ստեղծում իսկական թատրոնը:

— Ժամանակակից միտումները թատրոնը փոխո՞ւմ են:

– Անշուշտ։ Ժամանակի հետ քայլելը պարտադիր է արվեստում։ Բայց երբ թրենդները դառնում են անհասկանալի՝ սկսում եմ կասկածել՝ արդյոք ամեն արդիական համարձակություն արդարացվա՞ծ է (ծիծաղում է,– հեղ.):

— Սիրելի դերասան, որի հետ կուզեիք աշխատել:

– Կուզեի՝ քրոջս հետ։ Նրա մեջ դերասանի հիանալի գունապնակ կա։ Իսկ միջազգային երազանքներիս թվում են Էդրիեն Բրոուդին ու Խաբենսկին:

— Հարց, որ երբեք չեն տվել, բայց կուզեիք, որ տան:

– Հնարավոր է՝ սիրո մասին, այն մաքուր, չհնչեցված, բայց թաքուն ապրեցվող սիրո…

— Մայրիկ լինելու ամենաքաղցր կողմերը:

– Հետևել, թե ինչպես են երեխաներդ մեծանում, ու հպարտությամբ լցվել: Դա մեծագույն շնորհ է:

— Իսկ ամենահոգնեցնողը:
– Անվերջ հարցերին պատասխանելը, հատկապես երբ վերադարձել ես հոգնած ու ուղղակի լռություն ես ուզում (ծիծաղում է,– հեղ.):

— Ի՞նչ եք սովորել Ձեր երեխաներից:

– Սիրել՝ անվերապահ և անսահման։ Աղջիկս հաճախ ասում է. «Մամա, ինչի՞ մինչև մեզ ոչ ոքի չե՞ս սիրել»: Պատասխանը պարզ է՝ չեմ սիրել այսպես:

— Ինչ կասեն Ձեր մասին մարդիկ՝ առանց մտածելու:

– Սկզբում մտածում են՝ խիստ, կոպիտ, գոռոզ եմ։ Բայց հետո հասկանում են՝ ընդհակառակը։ Չնայած երբեմն ասում են՝ «հրեշ է» (ծիծաղում է,– հեղ.):

— Ի՞նչ եք ասում Ձեզ հուսահատ պահերին:

– «Սա էլ կանցնի։ Վեր կաց ու առաջ շարժվիր»:

— Հինգ բան, առանց որի Ձեր օրը չեք պատկերացնում:

– Ձեռքերի քսուք, ծխախոտ, հովհար, սուրճ ու օծանելիք։ Եթե դրանցից մեկը չկա՝ տրամադրությունս ընկնում է:

— Ձեր ոճի կանոններից:
– Կանոն չունեմ, բայց միշտ՝ խնամված, կանացի ու պարզ:

— Հագուստ, որ երբեք չեք կրի:
– Ճչացող, կաշվե կորսետով կամ ծակծկված կտորներով հագուստ երբեք չի լինի իմ զգեստապահարանում:

— Ձեր սիրելի վայրերը Երևանում:

– Երեւանը ինձ համար ավելին է, քան քաղաք։ Ապրում եմ նրա փողոցներում, բառացիորեն գիտեմ ամեն անկյուն։ Սիրում եմ Կինո Նաիրին ու դրա հարակից տարածքը՝ իմ մանկության տունը։ Սիրում եմ Կասկադն ու «Մեցցո»-ն՝ իմ հանգստի անկյունը:

— Բույրեր…

— Բույրեր, որոնք Ձեզ են հիշեցնում երջանկություն կամ անցյալ:

Ամենաշատն ինձ վրա ազդում է թարմ հացի հոտը։ Այն ինձ անմիջապես տեղափոխում է մանկություն՝ տատիկիս տանը։ Սիրում եմ նաեւ թաց հողի հոտը՝ ամառային անձրեւից հետո։ Այդ բույրը հիշեցնում է գյուղը, ուր միշտ գնում էինք ամռանը։ Իսկ երջանկության բույր է ինձ համար երեխաներիս մաշկի հոտը՝ քնից նոր արթնացած ժամանակ։

— Եթե ստիպված լինեիք ընտրել մեկ արտահայտություն, որը կդառնար Ձեր կյանքի կարգախոսը, ո՞րը կընտրեիք։

«Ապրիր այնպես, որ հետո չզղջաս»։ Այդ բառերն ինձ ուղեկցել են ամեն փուլում՝ թե բեմում, թե կյանքում։ Ճիշտ չլինելու վախից չեմ վախենում, բայց վախենում եմ չփորձելուց։

— Ինչի՞ն եք պատրաստ հանուն արվեստի:

Եթե արվեստն իսկապես խոսում է հոգուդ հետ ու դառնում է ներշնչանքի աղբյուր, ուրեմն պատրաստ ես նույնիսկ անձնականը զոհաբերել։ Եղել է, երբ բաց եմ թողել հանգիստը, նույնիսկ ընտանեկան միջոցառումները՝ հանուն բեմի։ Թատրոնն ինձ համար սեր է՝ առանց պայմանների։

— Եթե վաղը հնարավոր լիներ փոխել Ձեր կյանքում մի բան, ի՞նչ կփոխեիք:

Հնարավորության դեպքում կվերադառնայի մի քանի տարի հետ՝ միայն մեկ բանի համար՝ որոշ մարդկանց ավելի հաճախ ասելու, թե որքան եմ նրանց սիրում։ Մնացածը թողնում եմ ինչպես եղել է՝ ամեն ցավ, սխալ ու փորձություն կազմել են այն Շուշանը, ով հիմա կա։

— Եվ վերջում՝ ի՞նչ կմաղթեք Bravo.am-ի ընթերցողներին։

Միշտ ընտրեք այն, ինչ սիրտն է թելադրում։ Մնացյալը կդասավորվի։ Թող ձեր շուրջը միշտ լինեն մարդիկ, ովքեր հասկանում են ձեզ բառերից առաջ։ Եվ ամենակարեւորը՝ երբեք մի մոռացեք ժպտալ, նույնիսկ եթե պատճառը փոքր է։ Ժպիտը սրտի լույսն է։