Ես կիսրարիս անձամբ երբեք չեմ տեսել, բայց նրա մասին միշտ էլ շատ լավ բաներ եմ լսել։ Գիտեմ, որ նա լավ մարդ էր՝ ընկերասեր, բարեկամասեր, իսկ նաև ընտանեկան լավ հայր։ Նրա անունը բոլորի մոտ հարգանքով են նշում, նրա գործերը պատմում են սրտացավությամբ, կարծես նա միշտ լույս էր բերում ընտանիքիս մեջ։
Բայց այն կողմում միշտ կար մի գաղտնի ու տխուր պատմություն։ Մարդիկ հաճախ ասում էին, որ կիսուրիս շատ է տանջել՝ ոչ միայն ֆիզիկապես, այլև հոգեպես։ Չգիտեմ, երևի դա ամուսնական կյանքի ցավոտ կողմերից մեկն է, որ երբեմն անակնկալ ու ծանրանում է բոլորի վրա։ Միգուցե միշտ չէ, որ ճիշտ է լինում, միգուցե ամեն ընտանիքում էլ է նման խնդիրներ լինում, բայց այդ պատմությունները մի մշուշ են, որ փակում են իրականության լուսավոր կողմերը։
Հետո ինձ պատմեցին մի բան, որ երկար ժամանակ չէր թողնում հանգստանալ։ Կիսրարիս թաղման օրը տնեցիները որոշել էին ծածկել տան բոլոր հայելիները շորերով, որպեսզի «չլինի վատ ոգի»։ Բայց իմ կիսուրիս, հակառակը, չէր թույլ տվել։ Նա միանգամայն համառորեն մերժել էր այդ մտադրությունը՝ ասելով, որ հայելիները պետք է մնան բաց, չպետք է թաքցնեն իրեն, որովհետև այդ կերպ կխաթարվի մի թանկ ու խոր սերը, որն իրենց միջև կա։ Այդ խոսքերը խորը հետք թողեցին իմ մեջ։
Եվ ահա արդեն չորս տարի է՝ ես հարս եմ այս ընտանիքում, և այս տարիների ընթացքում սկսեցի նկատել մի բան, որը սկզբում շատ էր ինձ վախեցրել։ Ամեն գիշեր, հենց ժամը 3-ին, կիսուրիս արթնանում է։ Նա դուրս է գալիս սենյակից, կանգնում է միջանցքի հայելու մոտ և սկսում շատ հանգիստ ու մի փոքր մելամաղձոտ ձայնով կանչել կիսրարիս անունը։ Դա ոչ միայն խռպոտ է, այլև թվում է, թե ինչ-որ լուրջ բան է տեղի ունենում՝ ինչ-որ տեսանելի կամ անհասանելի կապ, որը չի թույլ տալիս հանգստանալ։
Շատ էի վախենում, չէի հասկանում, թե ինչ է դա նշանակում։ Ամուսինս ինձ հանգստացրեց՝ ասելով, որ դա նորմալ է։ Նա բացատրեց, որ կիսուրիս այսպես շփվում է կիսրարիս հետ, նրա հոգին հանգստություն է գտնում հենց այդ պահին, երբ մի տեսակ ջերմ ու անձնական կապ է հաստատվում։ Դա նրանց հոգևոր խոսակցությունն է, այն, ինչը բառերով չի կարելի բացատրել, բայց զգացվում է ամենուր։
Այսօր ես ավելի հանգիստ եմ նայում այդ երևույթին։ Հավատում եմ, որ նույնիսկ երբ մարդիկ մեզանից հեռանում են, նրանց սերն ու հիշողությունը շարունակում է վառ լինել մեր կողքին՝ թաքնված ամեն օր ու գիշեր՝ հայելու մեջ, բառերի ու լռության միջև։ Ես հույս ունեմ, որ կիսրարիս հոգին գտել է խաղաղություն, իսկ կիսուրիս էլ գտնում է ուժ այդ կապի միջոցով։