Բրոկկոլին վաղուց համարվում է ամենաօգտակար սննդամթերքներից մեկը։ Այն հայտնի է ոչ միայն իր ցածր կալորիականությամբ, այլև մեծ քանակությամբ մանրաթելերով, որոնք օգնում են պահպանել առողջ սննդակարգը։ Սակայն բրոկկոլիի օգտակարությունը դրանով չի սահմանափակվում։ Այս կանաչ բանջարեղենը հարուստ է ակտիվ միացություններով, որոնք կարող են նպաստել օրգանիզմի պաշտպանությանը մի շարք հիվանդություններից՝ ներառյալ քաղցկեղը, ինչպես նաև բարենպաստ ազդեցություն ունենալ սրտանոթային համակարգի վրա։
Վերջին տարիներին գիտնականների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել սուլֆորաֆանը՝ հզոր հակաօքսիդանտային հատկություններով նյութ, որը հատկապես մեծ քանակությամբ պարունակվում է բրոկկոլիի ծիլերում։ Նախորդ հետազոտությունները արդեն ցույց էին տվել, որ սուլֆորաֆանը կարող է օգնել կարգավորել արյան մեջ շաքարի մակարդակը 2-րդ տիպի շաքարախտ ունեցող մարդկանց մոտ։ Այժմ գիտնականները որոշել են պարզել՝ արդյո՞ք այն կարող է օգտակար լինել նաև նախադիաբետով մարդկանց համար։
Նախադիաբետը վիճակ է, երբ արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակն արդեն բարձր է նորմայից, սակայն դեռ չի հասել շաքարախտի համար վտանգավոր սահմաններին։ Այս վիճակի հիմնական պատճառը հաճախ ինսուլինային դիմադրությունն է՝ երբ մարմնի բջիջները ավելի քիչ զգայուն են դառնում ինսուլինի նկատմամբ։ Երբեմն խնդիրը կարող է կապված լինել նաև ենթաստամոքսային գեղձի կողմից այս հորմոնի արտադրության նվազման հետ։
Այսօր նախադիաբետի բուժման հիմնական մոտեցումը կենսակերպի փոփոխությունն է․ բժիշկները խորհուրդ են տալիս վերանայել սննդակարգը, նվազեցնել քաշը և ավելացնել ֆիզիկական ակտիվությունը։ Որոշ դեպքերում կարող են նշանակվել նաև դեղամիջոցներ, որոնք օգնում են վերահսկել արյան մեջ շաքարի մակարդակը։
Նոր գիտական ուսումնասիրությանը մասնակցել են 89 կամավորներ, որոնց մոտ հայտնաբերվել էր գլյուկոզի հանդուրժողականության խանգարում (IGT)։ Նրանց մոտ քաղցած վիճակում արյան շաքարի մակարդակը տատանվում էր 6.1–6.9 մմոլ/լ սահմաններում, մինչդեռ նորմալ ցուցանիշը սովորաբար 5.6 մմոլ/լ-ից ցածր է։
Մասնակիցները բաժանվել են երկու խմբի։ Առաջին խումբը ստացել է բրոկկոլիի ծիլերից ստացված սուլֆորաֆանով հարուստ կոնցենտրացված քաղվածք, իսկ երկրորդ խումբը՝ պլացեբո։ Հետազոտությունը շարունակվել է 12 շաբաթ, և այն իրականացվել է «կույր» մեթոդով․ ոչ մասնակիցները, ոչ էլ հետազոտողները չգիտեին, թե ով որ խմբում է գտնվում։
Փորձի ավարտին գիտնականները հետաքրքիր արդյունքներ են արձանագրել։ Պարզվել է, որ բրոկկոլիի ծիլերի քաղվածք ընդունած մարդկանց մոտ քաղցած վիճակում արյան շաքարի մակարդակը միջինում նվազել է 0.2 մմոլ/լ-ով՝ համեմատած պլացեբո ստացած խմբի հետ։ Թեև առաջին հայացքից այս տարբերությունը փոքր է թվում, որոշ մասնակիցների մոտ ազդեցությունն ավելի նկատելի էր։
Մասնավորապես, միջին աստիճանի ճարպակալում ունեցող և ինսուլինային դիմադրության ցածր մակարդակ ունեցող 13 մասնակիցների մոտ շաքարի մակարդակը նվազել էր արդեն 0.4 մմոլ/լ-ով։ Հետազոտողները պարզել են, որ այս մարդկանց մոտ նաև աղիքային միկրոբիոմի կազմը տարբերվում էր մյուսներից, ինչը կարող էր ազդել սուլֆորաֆանի արդյունավետության վրա։
Թեև արդյունքները բոլոր մասնակիցների մոտ միանշանակ չէին, ուսումնասիրությունը կարևոր եզրակացության բերեց․ նախադիաբետի բուժումը պետք է ավելի անհատական մոտեցում ունենա։ Պարզվում է, որ օրգանիզմի արձագանքը սուլֆորաֆանին կարող է կախված լինել մարդու առանձնահատկություններից, մասնավորապես՝ աղիքային միկրոբիոմից։ Այս բացահայտումը կարող է ապագայում օգնել ստեղծել ավելի արդյունավետ բուժման մեթոդներ՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր հիվանդի առանձնահատկությունները։
Նրանք, ովքեր ցանկանում են օգտվել սուլֆորաֆանի հնարավոր օգտակար հատկություններից, պարտադիր չէ, որ մեծ քանակությամբ բրոկկոլի օգտագործեն։ Այս նյութը արդեն հասանելի է նաև սննդային հավելումների տեսքով։ Սակայն մասնագետները զգուշացնում են՝ նույնիսկ բնական հավելումները կարող են ունենալ կողմնակի ազդեցություններ, ուստի դրանց օգտագործումից առաջ անհրաժեշտ է խորհրդակցել բժշկի հետ։
Ամփոփելով՝ գիտնականները հիշեցնում են, որ նախադիաբետի դեմ պայքարի հիմնական միջոցը շարունակում է մնալ առողջ ապրելակերպը։ Ճիշտ սնունդը, ֆիզիկական ակտիվությունը և բժշկի խորհուրդների պահպանումը կարող են զգալիորեն նվազեցնել շաքարախտի զարգացման ռիսկը, իսկ ցանկացած հավելում պետք է դիտարկել միայն որպես այդ առողջ սովորությունների լրացում։