Կան մարդիկ, որոնց կյանքը կարճ է, բայց այնքան լիարժեք, այնքան ջերմ ու լուսավոր, որ նրանց հիշատակը դառնում է հավերժ։ Էդմոն Արտակի Մնացականյանը հենց այդպիսի մարդկանցից էր։
Էդմոնը ծնվել է 2001 թվականի փետրվարի 10-ին՝ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում։ Սովորական ընտանիքում ծնված այս տղան իր էությամբ առանձնահատուկ էր։ Նա բարի էր, անկեղծ, հոգատար ու անսահման սրտաբաց։ Նրա մեջ չկար կեղծիք․ ինչ զգում էր՝ նույնը տալիս էր մարդկանց։
Ընտանիքի համար նա ոչ միայն որդի էր, այլև հենարան։ Յուրաքանչյուրի հանդեպ ուներ իր առանձնահատուկ ջերմությունը։ Միամիտ էր՝ լավ իմաստով, համեստ ու պարզ։ Իսկ շոկոլադի հանդեպ սերը՝ գրեթե մանկական անմեղությամբ, երբեք չէր լքում նրան։
Քույրը՝ Անուշը, հիշում է․
«Մանկուց շատ աշխույժ էր, բայց միևնույն ժամանակ՝ կարգապահ։ Անսահման ընկերասեր էր։ Ամեն օր իր պահարանը դասավորում էր, սիրում էր կարգ ու կանոն»։
Էդմոնը սովորել է Աբովյանի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցում, ապա՝ թիվ 4 ավագ դպրոցում։ Սիրում էր սպորտը․ զբաղվել է կարատեով, լողով, ֆուտբոլով։ Նրա մեջ կար ուժ և կամք, բայց երբեք՝ ագրեսիա։
Մանկության ընկեր Սերյոժան ժպիտով է հիշում նրանց չարաճճի օրերը․
«Կռվարար էինք փոքր ժամանակ։ Դասարանում աթոռները սոսնձում էինք, մորեխներ էինք բաց թողնում։ Բայց Էդմոնը ուրիշ էր։ Մեծանալով՝ շատ լուրջ դարձավ։ Սովորում էր, զարգանում էր։ Եթե ինչ-որ բան ուներ՝ անպայման կկիսեր։ Ոսկի տղա էր»։
Դպրոցից հետո նա ընտրեց հողի ճանապարհը։ Ընդունվեց Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան՝ պաշտպանված գրունտի տեխնոլոգիայի բաժին։ Նրա երազանքը պարզ էր, բայց խոր՝ ունենալ իր սեփական հողատարածքը, ծառեր տնկել, մշակել, ստեղծել։
Վարսինեն՝ նրա մորաքրոջ աղջիկը, հիշում է մանկության ամենաքաղցր դրվագները․
«Ամերիկայից շոկոլադե նապաստակներ էին ուղարկում։ Մի անգամ Էդմոնը թաքուն վերցրել էր, մտել սեղանի տակ ու արագ-արագ ուտում էր։ Մենք երգում էինք, ինքը երբեմն բարկանում էր, բայց նաև սիրում էր լսել։ Բարձր ճաշակ ուներ։ Նավակներ էր սարքում, հոսանքով միացնում՝ աշխատում էին»։
2019 թվականի հուլիսի 13-ին Էդմոնը զորակոչվեց բանակ։ Ծառայեց Արմավիրում, ապա տեղափոխվեց Արցախ՝ Քաշաթաղի շրջան։ Նրա մասնագիտությունը տանկիստ-մեխանիկ էր։ Բայց նա պարզապես զինվոր չէր․ նա մարդ էր, ով իր հետ տարել էր նաև իր երազանքները՝ հողի, կյանքի, ստեղծելու մասին։
Քույրը պատմում է․
«Նրա դարակում մինչև հիմա չիլի պղպեղի սերմեր կան։ Պահել էր, որ վերադառնա ու ցանի։ Ասում էր՝ իր հողը պետք է ունենա»։
Նույնիսկ արձակուրդի ժամանակ նա դպրոց էր գնացել ու իր երազանքով կիսվել տնօրենի հետ։ Այդ երազանքը հետագայում իրականություն դարձավ՝ նրա անունով ջերմոց բացվեց դպրոցում։
2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին սկսված պատերազմը փոխեց ամեն ինչ։
Էդմոնը առաջնագծում էր՝ Ջրականում։ Նրա համար հայրենիքը պարզապես բառ չէր։ Դա պատասխանատվություն էր, ընտրություն, և նա ընտրեց կանգնել մինչև վերջ։
Ծառայակից ընկեր Արմանը պատմում է այն օրվա մասին, որը դարձավ ճակատագրական․
«Մեր մարտկոցին օգնություն էր պետք։ Երեք հոգի պետք է գնային։ Էդմոնը ինքնակամ գնաց։ Ոչ ոք չստիպեց։ Ինքը ընտրեց գնալ։ Այդ պահին անօդաչուն հարվածեց…»
Էդմոն Մնացականյանը զոհվեց 2020 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ Ջրականում։
Վեց ամիս անց՝ 2021 թվականի ապրիլի 5-ին, նրա մարմինը գտնվեց։ Նա վերադարձավ տուն… բայց արդեն լռությամբ։
Այսօր նա հանգչում է իր հայրենի Աբովյանում։ Բայց նրա անունը չի լռում։
Նա հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության» մեդալով՝ խիզախության, կամքի ուժի և հայրենիքի հանդեպ անմնացորդ նվիրումի համար։
Էդմոնը պարզապես զինվոր չէր։ Նա որդի էր, եղբայր, ընկեր։ Նա տղա էր, ով սիրում էր շոկոլադ, երգ, կյանք… և երազում էր հող մշակել։
Նրա երազանքները մնացին կիսատ, բայց նրա պատմությունը դարձավ ամբողջական՝ որպես հերոսության, սիրո և նվիրումի օրինակ։
Հավերժ փառք հերոսին…