Նա ապրեց կարճ, բայց դարձավ հավերժ. Հրաչյա Պողոսյանի հերոսական ուղին
Հրաչյան քույրիկից ութ տարով փոքր էր, բայց նրա համար նա պարզապես եղբայր չէր՝ նա հենարան էր, պաշտպան և ուժի աղբյուր։
«Իմ պահած եղբայրն է…»,- ցավով ու հպարտությամբ հիշում է Հասմիկը։ Հայրիկը վաղ էր հեռացել կյանքից՝ զոհվելով ականի պայթյունից Արցախյան առաջին պատերազմից հետո։ Մայրը ամբողջ օրը աշխատում էր՝ ընտանիքը պահելու համար, իսկ փոքրիկ Հասմիկը դառնում էր եղբոր խնամողը։ Ծանր տարիներ էին, բայց հենց այդ դժվարությունների մեջ էր կոփվում Հրաչյայի ուժեղ բնավորությունը։
Դեռ մանկուց պարզ էր՝ նրա սիրտը կապված է զինվորականի ուղու հետ։ Զենքի խանութների կողքով չէր անցնում անտարբեր, երազում էր համազգեստ կրել ու հայրենիքին ծառայել։ Թեև առողջական խնդիրների պատճառով նրան initially չէին զորակոչել, նա չհանձնվեց. ինքն էր ընտրել իր ճանապարհը՝ լրացնելով բոլոր փաստաթղթերը և մեկնելով ծառայության։
Դիլիջանի տանկային զորամասում անցկացրած տարիները նրան դարձրել էին օրինակելի զինվոր։ Շնորհակալագրեր, խրախուսանքներ… բայց ամենամեծ պարգևը նրա համար համազգեստն էր։ «Համազգեստով ինձ լավ եմ զգում»,- ասում էր նա։
Նա ոչ միայն զինվոր էր, այլ նաև ընտանիքի սյունը։ Քույրիկի ուսման տարիներին աշխատում էր, օգնում էր վարձով բնակարանի համար, հագուստ էր գնում, միշտ կողքին էր՝ ցանկացած իրավիճակում։
Հրաչյան այն մարդկանցից էր, ով իր վերջին կտոր հացը կտար ընկերոջը։ Նա օգնում էր բոլորին՝ հարևաններին, ընկերներին, անծանոթներին։ Միշտ առաջինն էր հասնում օգնության, երբ ինչ-որ մեկը դժվարության մեջ էր։
Պատերազմի ճանապարհով դեպի հավերժություն
Հրաչյան մասնակցել է երկու պատերազմների՝ Ապրիլյան և 44-օրյա։ Ապրիլյան պատերազմի օրերին նա վստահություն էր ներշնչում բոլորին՝ «Ամեն ինչ լավ է լինելու, մենք առաջ ենք գնալու»։
Սեպտեմբերի 27-ին սկսված պատերազմը փոխեց ամեն ինչ։ Այդ օրը նա արդեն զորամասում էր՝ պատրաստ պաշտպանելու հայրենիքը։ Քույրիկին զանգեց՝ հորդորելով դուրս գալ վտանգավոր տարածքից։ Նույնիսկ պատերազմի ամենածանր օրերին նա մտածում էր ընտանիքի մասին՝ գումար ուղարկելով, օգնելով նրանց հասնել անվտանգ վայր։
Վերջին խոստումը պարզ էր ու ուժեղ. «Անպայման կգամ»…
Բայց այդ զանգից հետո լռություն իջավ։ Անհասանելի դարձած հեռախոսը դարձավ ամենասարսափելի լռությունը, որը վերածվեց մղձավանջի։
Հոկտեմբերի 14-ին, Ջրականում, Հրաչյան կատարեց իր կյանքի վերջին ու ամենահերոսական քայլը։ Նա զոհվեց՝ փրկելով իր հրամանատարի կյանքը։ ԱԹՍ-ի հարվածի տակ, վտանգի կենտրոնում, նա ընտրեց մնալ մարդ՝ մինչև վերջ, մինչև վերջին շունչը։
Նրա մարմինը գտնվեց օրեր անց։ Քույրիկը՝ Հասմիկը, սեփական ձեռքերով ճանաչեց եղբորը տասնյակ զոհվածների մեջ…
Կորուստ, որը երբեք չի լռում
Մայրիկը մինչ օրս չի տեսել որդու մարմինը։ Նա շարունակում է սպասել… սպասել այն վերադարձին, որը երբեք չի լինի։
«Ուզում եմ, որ հիմա էլ զանգի… էլ չեմ բարկանա, թե՝ խանգարում ես… բայց էլ չի զանգում…»
Այս բառերը ոչ միայն ցավ են, այլ նաև սիրո ամենախորը արտահայտություն։
Հրաչյան գնաց գիտակցված՝ հանուն հայրենիքի։ Նրա կյանքը դարձավ օրինակ՝ թե ինչ է նշանակում նվիրվածություն, քաջություն և իսկական տղամարդու արժանապատվություն։
Կյանքը շարունակվում է՝ նրա երազներով
Այսօր ընտանիքին ուժ են տալիս երեխաները։ Հասմիկի որդին՝ Միքայելը, դարձել է հույսի և կյանքի շարունակության խորհրդանիշ։ Հրաչյան նույնպես երազում էր որդի ունենալ և նրան այդ անունով կոչել…
Ինչ-որ տեղ, ինչ-որ կերպ, այդ երազանքը կատարվեց։
Նա ապրեց կարճ կյանք, բայց դարձավ հավերժ։
Հրաչյա Պողոսյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» և «Արիություն» մեդալներով։ Նա հանգչում է Գորիսի զինվորական պանթեոնում՝ որպես հերոս, որի անունը երբեք չի մոռացվի։